Het applaus hield maar niet op.
Hij boog nog een keer, bezwaard door de wetenschap dat hij zo meteen iets ging zeggen wat niemand in de zaal zag aankomen.
De aanwezigen zaten lager dan hij. Het podium bestond uit een paar tegen elkaar geschoven houten blokken. Zelfs met alle ramen tegen elkaar wagenwijd open, bleef de warmte in de zaal hangen. Wel liet een luchtstroompje de kleurige vlaggenlijnen zacht heen en weer gaan.
Toen het applaus wegebde, kwam de directeur het podium op. Hij overhandigde hem een boeket en een kaart waarop met gouden letters VEERTIG JAAR stond.
‘Veertig jaar oog voor leerlingen,’ zei de directeur.
Hij bedankte en knikte. Tot zijn schrik zwol het applaus opnieuw aan. Achter in de aula gingen mensen staan. Daarna de rijen ervoor. Binnen een paar tellen stond bijna iedereen overeind.
Hij zag oud-leerlingen. Collega’s. Zijn dochter op de derde rij. Zijn kleinzoon die het programmaboekje tot een harmonica vouwde. De wethouder glunderde alsof hij zelf de jubilaris was.
Woensdagmiddag.
De stoel gleed niet, maar schokte met een dof toek-toek-toek over het linoleum. Over zijn leesbril keek hij de jongen aan. Die kwam met opgetrokken schouders bij zijn bureau staan.
‘Meneer… mag ik vandaag vijf minuten eerder weg?’ fluisterde hij.
Hij schudde zijn hoofd.
‘Regels zijn regels.’
De jongen draaide zich om. Zijn schouders zakten in. Aan zijn tafel boog hij zich weer over zijn schrift.
Langzaam stierf het applaus weg.
De microfoon stond te hoog. Hij draaide en duwde, maar kreeg hem niet omlaag. Gebonk en geruis steeg op uit de geluidsboxen schuin boven hem. In de zaal klonk gemompel en gelach. Een leerling sprong het podium op, draaide de klem los en schoof in één handbeweging de standaard geluidloos naar beneden.
‘Dank je.’
Hij wachtte tot het weer stil was.
‘Ik heb geprobeerd een mooie afscheidsrede te schrijven.’
Hij glimlachte.
‘Niet gelukt.’
‘Zijn resultaten zakken ieder kwartaal.’
‘Is zijn werkhouding wel verbeterd?’
‘Nee, ook dat is niet gelukt.’
Hij klikte in het vakje.
Bevordering: twijfelgeval.
De opgetrokken schouders verschenen weer voor hem.
Hij keek de zaal rond.
‘Ik merk dat ik moeite heb dit applaus in ontvangst te nemen.’
Niemand bewoog.
‘Niet omdat ik niet dankbaar ben.’
Hij streek met zijn duim over de gouden letters.
‘Maar omdat ik niet zeker weet of ik het verdien.’
Hij zweeg even.
‘Toen ik begon, dacht ik dat een goede leraar kinderen leerde denken, samenwerken, respect te hebben voor elkaar. Later betrapte ik mezelf erop dat ik vooral bezig was alles in protocollen te kunnen verantwoorden.’
De moeder bleef nog even in de deuropening staan.
‘O ja…’
Hij keek op.
‘Over die woensdagen…’
‘Ik heb het daar al met hem over gehad.’
‘We gaan dan naar zijn vader. Die woont niet meer thuis.’
Ze trok haar lippen naar binnen.
‘Nu herkent hij hem soms nog.’
Hij keek naar de voet van de microfoonstandaard.
‘Ik wist hoeveel tienden hij tekortkwam om over te kunnen gaan.’
Hij zweeg.
‘Ik wist niet waarom hij iedere woensdag zo’n haast had.’
De aanwezigen schuifelden, keken opzij, sommigen achterom.
‘Ik kende de cijfers. De grafieken. De gemiddelden.’
Hij schudde langzaam zijn hoofd.
‘Pas toen zijn moeder het me vertelde, begreep ik -’
Hij legde de kaart naast de bloemen.
‘Daarnet zei de directeur dat ik veertig jaar oog heb gehad voor leerlingen.’
Hij glimlachte flauwtjes.
‘Dat had ik graag geloofd.’
Hij keek langs de rijen collega’s, ouders, grootouders en leerlingen.
‘Ik heb een droom. Dat mijn kleinkinderen, en uw kinderen en kleinkinderen, op school eerder zullen worden gezien dan gemeten. Als ik u vandaag om één ding mag vragen…’
Hij liet de zin even hangen.
‘Kijk maandag en alle dagen erna goed rond.’
Hij zette een paar stappen achteruit.
Het bleef stil
Log in om te reageren
Prachtig verhaal, Jan. Ja, sommige beslissingen zijn nog niet zo eenvoudig. Je zal altijd zien dat je vijf minuten eerder vrij geeft en dat hij dan net onder een auto loopt. En dat is dan nog één van de vele, vele afwegingen die een docent moet maken. Het verhaal spreekt mij zeer aan. Ooit weigerde...
Mooi verhaal. Ik heb het stille vermoeden dat deze bijdrage (mede) gestoeld is op eigen ervaringen omdat er een verwijzing lijkt te zijn naar preseniele dementie. Iets wat vrij weinig voorkomt. Ik vind het mooi uitgewerkt met de gedachten van de HP. Voor mij is het overigens duidelijk dat het zijn g...
Hoi Agnus, Bedankt voor je reactie. Ik heb er inderdaad middenin gezeten. Je hebt gelijk: de huidige ziekelijke zucht naar gezien worden, is ook niet het juiste alternatief. De jubilerende leerkracht heeft het over een ander soort zien: betrokkenheid, nieuwsgierigheid ('Wie ben jij?') zorg, ontmoet...
Mooi verhaal over een pijnlijke constatering aan het eind van een loopbaan. Te laat om er nog wat een te doen maar vroeg genoeg om er nog lang berouw van te hebben. Gezien in je eigen omgeving? Of misschien meter een aanklacht tegen de gevaren van een veranderende onderwijs cultuur, met meer focus ...
Ik zie het iedere dag, waarbij de klas een metafoor voor de maatschappij is. 'Ik presteer dus ik ben' in plaats van 'Ik word gezien dus ik ben.' 😉
Een moralistisch verhaal waarbij het niet te dik wordt uitgelegd. Ik zou het cursieve gedeelte iets anders uitwerken. Het zijn gedachten? Dat is wat onduidelijk en de overgangen zijn niet heel vloeiend.
Mooi verhaal, weer heel graag gelezen.